ქართული

ლაშა მილორავას „სევდაპიცა“ ამბავია რეჟისორზე, „რომელმაც ყველაფერი დაკარგა, მაგრამ ვერ შეეგუა და შეეცადა, დაებრუნებინა“.

ტრაგიკული შემთხვევის გამო დეპრესიაში ჩავარდნილი მთავარი გმირი ცდილობს სულიერ ტკივილს ხორციელი სიამოვნებით გაექცეს. შემდეგ კი დანაკარგის დასაბრუნებლად გარიგებას დებს, თუმცა, ფასი, რომელიც უნდა გადაიხადოს, კიდევ უფრო დიდია, ვიდრე მას შეეძლო წარმოედგინა.

წიგნში, ერთი მხრივ, მისტიკური ამბები და შემთხვევითობები, მეორე მხრივ – პირადი არჩევანი, კანონზომიერება და ისეთი წონასწორობა თანაარსებობს, რომელსაც მთავარი გმირი ვერსად გაექცევა და, კაცმა რომ თქვას, არც ცდილობს – ყოფის გასამართლებლად ტანჯვას ნებაყოფლობით იხანგრძლივებს, დადებული გარიგების თანახმად კი საკუთარი აღსასრულის დროც თავად უნდა გადაწყვიტოს.

რომანი ერთ რომელიმე ჟანრს არ მიეკუთვნება – ტრანსგრესიულ, არალინეარულ თხრობაში გვხვდება მისტიკური ეპიზოდები, ეროტიკა, ჰორორი და სასიყვარულო რომანისთვის დამახასიათებელი ელემენტებიც. სიუჟეტში ჩართულია კიდევ ერთი ტექსტი – ფილმის სცენარი – რომელიც მოვლენების განვითარებაში გადამწყვეტ როლს ასრულებს.

აკაკი წერეთლის ისტორიული რომანი ბაში-აჩუკი, 1659 წლის კახეთის აჯანყებას ეხება. რომლის დროსაც, მთელი საქართველო გაერთიანდა სპარსეთის წინააღმდეგ.

შეუძლებელია „ჰაკი აძბას“ წაკითხვა იმ დევნილობის გარეშე და მიღმა, რომელიც თავს დაგვატყდა და რომელიც ჩვენს თავს ხდება პერმანენტულად – ჩვენი ისტორიულობა. ამ პერმანენტულობაში, როგორც გვირგვინის – ფანტაზმისა თუ ნამდვილის – დაცემა, განსაკუთრებულად ჟღერს ორი სახელი: „აფხაზეთი“ და „სოხუმი“. რა უცნაურია, რომ სწორედ ესაა „ჰაკი აძბას“ ადგილი, ტოპოსი, რომელიც მოგვიანებით საშინლად განამდვილდა, როგორც არმყოფი, დაკარგული, აქ და ახლა შეუძლებელი!

“ბრეიგელის მთვარე”, შეიძლება ითქვას, მოულოდნელი რომანია, მოულოდნელად ერთი ამოსუნთქვით დაიწერა კიდეც. არ ვიცი რამდენად შევძელი ჩანაფიქრის შესრულება, ანუ მხატვრულ ტექსტად ქცევა ჩემი ფიქრისა თუ წარმოსახვისა. ამას, იმედია, მკითხველი განსჯის. სწორედ მას – მკითხველს მინდა ერთი ფრანგი პოეტის სიტყვებით მივმართო, გაჩუქებულ წიგნს რომ წააწერა: ვისურვებდი, ისეთივე სიამოვნებით წაგეკითხოთ ეს წიგნი, როგორითაც მე მას ვწერდი…

გოეთეს ფილოსოფიური დრამა „ფაუსტი“ გერმანული ლიტერატურის ერთ-ერთი მწვერვალია, რომელზეც ავტორი 60 წლის განმავლობაში მუშაობდა. ნაწარმოების მთავარი გმირი, ცნობილი ჯადოქარი და მისანი, ზოგადსაკაცობრიო მისწრაფებებს გამოხატავს. ეს გახლავთ შემეცნების დაუძლეველი წყურვილი, ცხოვრების ემპირიული მხარის შეცნობა და სწორედ ამის გამო იგი ახალი ეპოქის მთავარი გმირების: ჰამლეტის, დონ ჟუანისა და ჰონ კიხოტის გვერდით იკავებს ადგილს.

“ქალები რომლებიც ეძებენ მამებს და საბოლოდ თავად ხდებიან მამები”.

თომას მანი თავის ორ მოთხრობაში – „სიკვდილი ვენეციაში“ და ტონიო კრიოგერი“ – შეუდარებელი ოსტატობით განიხილავს მშვენიერების, ჭეშმარიტი ხელოვნებისა და სიკვდილ-სიცოცხლის თემებს. ბიურგერულ საზოგადოებას არ შეუძლია ხელოვანის გაგება, ამდენად, ტონიო კრიოგერი მარტოსულია, მაგრამ ტრაგედიაა ისიც, რომ თავადაც უცხოა საზოგადოებისთვის. ცნობილი ხელოვანი გუსტავ აშენბახიც საზოგადოებას უპირისპირდება. მან მთელი სიცოცხლე ხელოვნებისა და სილამაზის მსახურებას მიუძღვნა და მაინც ვერ გაექცა ხელოვნების დეკადენტურობას. ორივე გმირის ქვეცნობიერი ლტოლვა ჭეშმარიტი ხელოვნებისკენ განაპირობებს კათარზისის განცდის მწველ სურვილს, რამდენადაც მიჩნეულია, რომ ხელოვნება მშვენიერი, თავისუფალი სულისგან იბადება.

იაპონური მოთხრობების კრებულში წარმოდგენილია XVII-XX საუკუნეების საყოველთაოდ ცნობილი სამი იაპონელი ავტორის პროზაული ნაწარმოებები. იჰარა საიკაკუ, კუნიკიდა დოპო და რიუნოსკე აკუტაგავა მკითხველს გარკვეულ წარმოდგენას შეუქმნიან იაპონური კულტურის თავისებურებებზე, რითაც იაპონელები მსოფლიოს დანარჩენი ერებისგან გამოირჩევიან. კრებულში შესულია მოთხრობები: „ამბავი მარტოხელა ქალის სასიყვარული თავგადასავლისა“, „ძია გენი“, „სუსანოო-ნო მიკოტო“.