ინტელექტი
არ დაელოდო ანგელოზებს
11,95 ₾„ძაღლები ყეფენ, რა უნდა ეთქვათ ახლა ძაღლებზე?“ პოეზია კითხვებია და არა პასუხები. თუ პასუხი იცი, რატომღა დაწერ. ეძიებ და აგნებ, მაგრამ „მიგნებული“ ახალი კითხვებით გეძახის ახალ გზაზე.
„გაიხსენე, რომელ სადგურს მიადექი?“ პოეზია გზაა და არა ვიწრო ოთახი. გზას მიუყვები, მაშინაც, როცა ღამით სამზარეულოში წერ. პარიზშიც ხარ, არაბეთშიც და აფრიკაშიც.
„შენ ზიხარ ოთახში, სადაც დღის ამბები გროვდება“. პოეზია სიზმარია და არა ცხადი, მაგრამ ეს სიზმარი ხშირად სიცხადეზე უფრო რეალურია და მკაცრი.
„შენი ცხადიდან ნამსხვრევებს ვიღებ სიზმრებისთვის. სიზმრები უზომოდ ცხადები არიან“. პოეზია ბზარია და არა სიმრთელე, რომლის გამთლიანებასაც უსასრულოდ ცდილობს ლექსი, მაგრამ მხოლოდ ახალ ბზარებს, კითხვებსა და გზებს ბადებს.
„ბზარების შეხორცება ძნელი ასატანია?“ პოეზიაა ნიკა ლაშხიას ახალი კრებული, სადაც ანგელოზებს არ უნდა დაელოდო“. – გაგა ნახუცრიშვილი
წამისყოფა
11,95 ₾ოცდამეერთე საუკუნის ქართულმა პოეზიამ ერთი აშკარა მახასიათებელი შემოგვთავაზა: ბანოვანთა რიცხობრივი უპირატესობა, რომელსაც ახლახან კიდევ ერთი ახალი სახელი და გვარი შეემატა: თამარ ჟღენტი.
კანონიკური ლექსი თუ ვერლიბრი? – ისევ აქტიურია ეს შეკითხვა და ავტორი პასუხობს: ორივე!
სხვაგან წაგვიყვანა:
თითქოს განთიადს მზემ დაუბარა:
„ჩემს ამოსვლამდე – ცა გალილეო!“
ისე გალურჯდა, – ვერ დაუფარავს
აღფრთოვანება ყრმა გალილეოს.
უცნობი ლოგოსიც მოგვაწონა: გასისხლთესლება.
საცხოვრისიც დიდი ბრიტანეთის სამეფო.
თამამი სტრიქონი წაგვაკითხა:
პირველი ლექსი უსათუოდ ქალმა დაწერა.
მინდა არ დავეთანხმო, მაგრამ როგორ?
ლიდერობა
34,95 ₾ჰენრი კისინჯერმა, გამორჩეულმა დიპლომატმა და სახელმწიფო მოღვაწემ, თავის ბოლო წიგნში „ლიდერობა“ მიმზიდველად დახატა მეოცე საუკუნის ექვსი დიდი მოღვაწის პორტრეტი, რომელთაც საკუთარი სახელმწიფოების სისუსტე განმაახლებელ ძალაში მოაქციეს, გამოიკვლია მათი სტრატეგია და გააანალიზა, თუ როგორ ჩამოაყალიბეს ამ ლიდერებმა თავიანთი ქვეყნები და მსოფლიო.
კონრად ადენაუერმა კრიტიკული ნაბიჯები გადადგა მეორე მსოფლიო ომში დამარცხებული გერმანიის რეპუტაციისა და ლეგიტიმაციის აღსადგენად და ის კვლავ გამოიყვანა საერთაშორისო ასპარეზზე „მორჩილების სტრატეგიის“ მეშვეობით. შარლ დე გოლმა საფრანგეთის ისტორიული სიდიადის დასაბრუნებლად გამოიყენა ძლიერი „ნება, როგორც სტრატეგია“, დაყოფილი ქვეყანა აქცია სტაბილურ და აყვავებულ სახელმწიფოდ და დააყენა გამარჯვებული მოკავშირეების გვერდით. ცივი ომის ერთ-ერთმა მთავარმა მოთამაშემ, რიჩარდ ნიქსონმა შეერთებულ შტატებს სტრატეგიული უპირატესობა მოუპოვა „წონასწორობის სტრატეგიით“. ანვარ სადათმა თავისი არაბი მოკავშირეებისგან განსხვავებული მიდგომა შეიმუშავა ისრაელთან დაკავშირებით და „გადალახვის სტრატეგიის“ საშუალებით მშვიდობის ხედვა შემოიტანა ახლო აღმოსავლეთში; მან ეგვიპტე ჩამოაშორა საბჭოთა კავშირს და დაუახლოვა აშშ-ს. ლი კვან იუმ კულტურულად მრავალფეროვანი და ღარიბი პატარა კუნძული გარდაქმნა გლობალურ ფინანსურ ცენტრად და „სრულყოფილების სტრატეგიით“ შექმნა ძლიერი ქალაქი-სახელმწიფო – სინგაპური. მარგარეტ თეტჩერმა „დარწმუნების სტრატეგიით“ შეაჩერა დიდი ბრიტანეთის ხანგრძლივი დაცემა, გაზარდა მისი მნიშვნელობა თავისუფალი ბაზრისთვის, აღადგინა თავისი ქვეყნის მორალი და საერთაშორისო პოზიცია.
„ლიდერობის დიადი მაგალითები, – წერს ჰენრი კისინჯერი, – ამაღლებულისა და უაღრესად მიწიერის შეხლა-შეჯახებით იქმნება, ოცნებისა და ქმნადობის ურთიერთშეჯერებით. ამ დროს, ასევე გასათვალისწინებელია პიროვნული ძალისხმევის ფაქტორიც, სიღრმისეული ისტორიული ხედვა, დახვეწილი სტრატეგია და ხასიათის სრულყოფა. დიდი ხნის წინათ, სტოიკოსი ფილოსოფოსი ეპიქტეტე წერდა: ჩვენ არ ძალგვიძს გარეგან ვითარებათა არჩევა, თუმცა მუდამ შეგვიძლია ავირჩიოთ ამ ვითარებებთან გამკლავების გზაო. ლიდერთა დანიშნულებაც სწორედ ისაა, სწორი გეზი მისცენ ამგვარ არჩევანს და მის განსახორციელებლად შთააგონონ საკუთარი ხალხი“.
ის, რაც ეთერში არ მითქვამს
19,95 ₾„რა არის შენთვის სამშობლო?“ გვეკითხებოდნენ სკოლაში და თემებსაც გვაწერინებდნენ პატრიოტულ მოტივებზე. მაშინ რა ვიცოდი, რა იყო სამშობლო ან რისთვის უნდა შემედარებინა, როცა სხვა არაფერი მქონდა ნანახი. სამაგიეროდ ახლა ზუსტად ვიცი, რომ სამშობლო მიწის ის ნაგლეჯია, რომელზეც შენი სურვილით არ დაბადებულხარ, მაგრამ იქ დამხვდურებმა – ბებია, ბაბუა, მამიდა, ბიძა, დეიდა რომ ჰქვიათ, იმდენი სიყვარული დაგაბერტყეს თავზე, რომ სხვაგან, ბევრად უკეთეს ქვეყანაში, უკეთეს პირობებში მცხოვრებს, გული არ გიდგება და მხოლოდ იმ ქუჩებში ხარ ბედნიერი, მათთან ერთად რომ დააბიჯებდი ხელჩაკიდებული; მათ ნაცხოვრებ სახლთან ჩავლისას გული რომ ყელთან მოგებჯინება და, თუმცა აღარსად გელოდებიან, მაინც რომ ვერ შორდები ქალაქს, სადაც მათი ხელშენავლები ერთი ნივთი მაინც გეგულება.
ეს წიგნი ჩემს თაობას იმ სამშობლოს გაახსენებს, საბჭოთა კავშირის თხუთმეტ რესპუბლიკას შორის რომ იყო იძულებით გამოკეტილი; 90-იანების არეულ, ომგამოვლილ და გაღატაკებულ სამშობლოსაც, უკვე დამოუკიდებელს, მაგრამ ჩაბნელებულსა და ნავთის ქურებით გამთბარს, რომელშიც, გაჭირვების მიუხედავად, ყველას გვიყვარდა ერთმანეთი და მომავალს იმედის თვალით ვუყურებდით. და თუ ჩემი მოგონებების წაკითხვისას ნოსტალგიის თბილი ნიავი თქვენს ბედნიერ ბავშვობაში დაგაბრუნებთ, ჩავთვლი, რომ ტყუილად არ მიშრომია.“ – თეა გვასალია
ვირთაგვა
14,95 ₾მერაბი ახალი ამბების რედაქტორია, ტელევიზია სარდაფში აქვთ, მიწის ზემოთ კი ცისფერი ვეშაპები ქლორით რეცხავენ ადამიანთა ტვინებს. მერაბს ემუქრებიან, ასეთი წერილიც მიიღო: „audio failebi ar gamoaqveyno! virtxebtan ertad dagmarxaven, shen shvilzec gefiqra, nabozaro!“. მანქანაში წიწაკის სპრეის ინახავს, უნდა რომ მოასწროს და სახეში შეაფრქვიოს თავდამსხმელებს. სპრეი რას უშველის, მაინც დალეწავენ! მერაბის კოლეგებსაც სცემეს, დაალილავეს. მსხვერპლებს სახე უნდა ჰქონდეთ დაზიანებული, დავალებაა ეგეთი, ზევიდან.
მაგრამ განსხვავებული ხმების დამხშობებს, „კაცების პარტიას“ მერაბისთვის სხვა გეგმა აქვს, ცემაზე უარესი, ისეთი, მერაბის არეულ თავშიც რომ არ მოიხარშებოდა.
მერაბის კატამ კნუტები დაყარა, ნეტავი არ დაეყარა…
მკვდრის მზე
19,95 ₾გიორგი შატბერაშვილი (1910-1965 წწ.) მეოცე საუკუნის გამორჩეული ავტორია. წერდა ლექსებს, პიესებს, მოთხრობებს, საბავშვო პროზას, მასვე ეკუთვნის ეთნოგრაფიული და ფოლკლორული ჩანაწერებიც, რომლებიც „თვალადური ქართულის ჭაშნიკშია“ გაერთიანებული. 30-იანი წლების რეპრესიებს ვერც ის გადაურჩა და მხოლოდ 50-იან წლებში იქნა რეაბილიტირებული. „მკვდრის მზე“ გიორგი შატბერაშვილმა 1959 წელს დაწერა და ეს მოთხრობა მისი შემოქმედების გვირგვინად ითვლება დღემდე.
„ყველა, ვინც ლიტერატურას არა მხოლოდ ტვინით, გულითაც ცდილობს, ჩასწვდეს, ადვილად მიხვდება: მწერალს, რომელიც ახერხებს, ასე ბუნებრივად და დამაჯერებლად შეახვედროს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქის პერსონაჟები, ასე გულწრფელად გაესაუბროს მათ, საჯილდაო სიტყვის ლოდი არათუ ადგილიდან დაძრული, უკვე, სულ ცოტა, მკერდამდე მაინც აქვს ატანილი… ეს იმდენად აშკარაა, რომ თითქმის ყველა ავტორი, ვისაც კი გიორგი შატბერაშვილის შესახებ დაუწერია რამე, თავს მოვალედ თვლის, იგი „ლოდის ამწევად“ მოიხსენიოს.
უწინარეს ყოვლისა, საჭიროა აღინიშნოს მოთხრობის უნაკლო, დარბაისლური ქართული, რომელიც, ამავე დროს, დიალექტური სურნელით არის გაჟღენთილი, მაგრამ ეს ისეთი ოსტატობით არის გაკეთებული, რომ ტექსტში დიალექტიზმები რაღაცით გამორჩეულ, მარკირებულ ელემენტებად არ აღიქმება. მათი არსებობა თითქმის არც კი იგრძნობა.
მთელ მოთხრობაში, მთელ მის სივრცეში გამუდმებით იგრძნობა სიკვდილისა და სიცოცხლის განუყოფლობა, მათი ორგანული მთლიანობა – სიკვდილ-სიცოცხლის ეს ერთიანობა ჩანს ყველაფერში“. – ზაზა კვერცხიშვილი
მცურავი სამყაროს სევდა
16,95 ₾ეს პატარა წიგნი, რომელიც ახლა ხელში გიჭირავს, მკითხველო, დაწერილია ადამიანის მიერ, რომლისთვისაც კარგა ხანია, ღამე წასულია და დღე დამდგარია. ის გაცდენილია საზღვრებს, მიჯნებს, ლიტერატურულ ბორკილებსა და ნაირ-ნაირსა და თავსმოხვეულ ჩარჩოებს. მასზე ვერ იტყვი, რომ ქართველი მწერალია. მერე რა, რომ ქართულად წერს და ქართულ სიტყვასთან ჭიდილში ძერწავს თავის სათქმელს. ავტორი ამ დედამიწის შვილია და მისი შემოქმედება ეკუთვნის ამ სამყაროს, რომლის შვილები ჩვენ ყველანი ვართ: სხვადასხვა რასობრივი, ეთნიკური, კულტურული და რელიგიური მრავალფეროვნების წარმომადგენლები. „გვაქვს უთვალავის ფერითაო“ არც ამისი მთქმელი იყო მარტო ქართული კულტურის შვილი. ისიც ყველასი იყო და ყველასი არის.
მელიას კუდი
14,95 ₾„თამარ ჟღენტის ლირიკულ ხილვებში ერთმანეთში გადაედინება სიყვარულის მიწიერი და ზეციური ბუნება, მძაფრი დრამატიზმი მიწიერებისა, ღვთიური ნათელით რომ უნდა განელდეს და გაცისკროვნდეს და ჩააცხროს ხოლმე დროდადრო ამოხეთქილი ფორიაქი და მღელვარება:
„როგორც ზეცაში ამაღლებულს,
სიტყვას, რული
არ ეკიდება,
ისე სიყვარულს – ყოფის მტვერი,
თითქოს არ იცი!“
როგორც ამ სტრიქონებში შემოდის დიდი სიფაქიზით მისტიკური ფონი, ისე მთელ კრებულში და მისგან ამოიზრდება ის იმედი, საშველად რომ უნდა მოევლინოთ ყველასაგან მიტოვებულ ან ვერავისგან ვერშეცნობილ შეყვარებულებს, იმედი, რომელიც უნდა გარდაისახოს ლექსად – შეყვარებულ სულთა უცნაურ მესაიდუმლედ.“ – როსტომ ჩხეიძე
ნახევარქალი
19,95 ₾2015 წელს ტამილელმა მწერალმა პერუმალ მურუგანმა ლიტერატურული თვითმკვლელობა ჩაიდინა. „მწერალი პერუმალ მურუგანი მკვდარია“, დაწერა მან საკუთარ ფეისბუქ გვერდზე, „თავი დაანებეთ“. მან მითითება მისცა თავის გამომცემლებს, მისი წიგნების გაყიდვა შეეწყვიტათ და მკითხველებს კი მათი დაწვა სთხოვა.
თვეების განმავლობაში მასზე ნადირობდნენ მემარჯვენე ინდუსების ჯგუფები, რომლებმაც მიზანში ამოიღეს მისი ძველი რომანი „ნახევარქალი“ (2013 წ.), მასში აღწერილი რელიგიური დღესასწაულის გამო, რომლის დროსაც უშვილო ქალებისთვის, დაფეხმძიმების მიზნით, ნებადართული იყო დაწოლა სხვა კაცებთან. არავითარი დამღა – ერთი ღამით ყველა კაცი ღმერთად იყო მიჩნეული და თითოეული ჩასახული ბავშვი ნახევარღმერთად. მიუხედავად იმისა, რომ მურუგანი ირწმუნებოდა, ამ ჩვეულების კვალს მის მშობლიურ მხარეში, ტამილ ნადუში მიაგნო, ფუნდამენტალისტებმა მასშტაბური კამპანია მოუწყვეს და ინდუსი ქალების შეურაცხყოფაში დაადანაშაულეს. წიგნს წვავდნენ ქუჩებში და ითხოვდნენ მის აკრძალვას. ხელისუფლებამ აიძულა ავტორი ჯერ ბოდიში მოეხადა, შემდეგ კი საკუთარი სოფლიდანაც გაქცეულიყო. მისი თქმით, იგი „მოსიარულე გვამად“ იქცა.
ჯიადი
24,95 ₾ადამ მიცკევიჩის აზრით, ადამიანი მხოლოდ სიყვარუ- ლისთვის კი არ არის შექმნილი, მან სიყვარული ჯერ დედამიწაზე უნდა განიცადოს – რა თქმა უნდა, მისთვის შესაძლებელი ფორმით – რომ სიკვდილის შემდეგ სამოთ- ხე დაიმსახუროს. სიყვარული ისევე ამზადებს ყველას ხსნისათვის, როგორც – ტანჯვა. მისი პოემა „ჯიადი“ სამი დამოუკიდებელი – ერთმანე- თისაგან განსხვავებული, თუმცა ერთმანეთს მორგებული დრამისაგან უფრო შედგება, ვიდრე ფაბულის ძაფით შეკრული სამი ნაწილისაგან. ამის მიუხედავად, თუ ემოციებისა და სიმბოლოების ლო- გიკას მივყვებით და არა მოვლენებისა, იგი ისე იკითხება, როგორც თანამიმდევრულად მოთხრობილი ამბავი. თუმ- ცა ავტორი აცნობიერებს, რომ პოემის სიმბოლური შრე აბსტრაქტულ ორნამენტად ან თეორიულ ტრაქტატად იქ- ცეოდა, თუ ფაქტებში არ იპოვიდა დასაყრდენს. ეს არის დრამატული პოემა ოთხ ნაწილად, რომელსაც დამატებით წინ უძღვის ლექსი ,,ყარიბი“ და ლექსების ციკლი, რომელსაც შესავლის ფუნქცია აქვს. პოემა იწე- რებოდა ჯერ 1821-22 წლებში, ხოლო გარკვეული შუალე- დის შემდეგ – 1831 წლის პირველ ნახევარში. მიცკევიჩის შემოქმედება პოლონური სულიერების გამოხატულებად მიიჩნევა – იმგვარი იდეოლოგიური და ემოციური ფორმის გამოხატულებად, როგორადაც ისტორიამ ჩამოაყალიბა. „ჯიადი“ კომპილაციაა პიესებისა, რომლებსაც იდეის გარ- კვეული ევოლუცია აერთიანებს. ამ იდეას, ჩვეულებრივ, მესიანიზმად მოიხსენიებენ. პოლონურ მესიანიზმს გან- საკუთრებული ფორმა აქვს, თუმცა ევროპული რომან- ტიზმის მიმდინარეობაში განცალკევებით კი არ დგას, უფრო მისი თავდაპირველი ვერსიაა.
არქიპელაგი გულაგი
39,95 ₾„არქიპელაგი გულაგი“ რუსი მწერლისა და პუბლიცისტის, ალექსანდრ სოლჟენიცინის ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებია. მისი პირველი ნაწილი 1973 წელს გამოიცა პარიზში, საბჭოთა კავშირში კი, სადაც სოლჟენიცინის ნაწარმოებთა დაბეჭდვა-გავრცელება კანონით ისჯებოდა, იატაკქვეშა გამომცემლობებში – სამიზდატებში იბეჭდებოდა, ან ხელნაწერების სახით ვრცელდებოდა. წიგნი სამი ტომისგან შედგება. პირველ ტომში აღწერილია ის გზა, რომელსაც ადამიანები გადიოდნენ დაპატიმრებიდან გულაგში მოხვედრამდე. „ჩემი თაობის ადამიანების ნაწილი, და მათ შორის მეც, ალექსანდრ სოლჟენიცინის „არქიპელაგ გულაგს“ მის ხელში ჩაგდებამდე და წაკითხვამდე ბევრად ადრე დეტალურად ძალიან კარგად ვიცნობდით, რადგან ჩვენ იგი… მოსმენილი გვქონდა. დიახ, მოსმენილი! საქმე ისაა, რომ ზუსტად ორმოცდაათი წლის წინ, 1974 წლის იანვარში „რადიო თავისუფლების“ რუსულმა რედაქციამ დაიწყო „არქიპელაგი გულაგის“ პირდაპირ ეთერში კითხვა. კითხულობდნენ ყოველდღიურად ნახევარი საათის განმავლობაში. პარალელურად, „ამერიკის ხმა“ რომანიდან ნაწყვეტებსა და ახალ-ახალ რეცენზიებსაც კითხულობდა. წიგნის გამოცემა ბირთვულ აფეთქებას ჰგავდა, რადგან ერთ მშვენიერ დღეს მთელი მსოფლიოსთვის გასაგები გახდა საბჭოთა სადამსჯელო სისტემის ნამდვილი, გიგანტური მასშტაბები. წიგნმა არა მარტო საბჭოთა კავშირი ამხილა, არამედ სასტიკი სილა გააწნა ცივილიზებულ დასავლეთსაც, რომლის უდიდეს მოღვაწეებს, ჟან-პოლ სარტრიდან დაწყებული და ბერტრან რასელით დამთავრებული, კომუნიზმისადმი სიმპათიაზე უარი მანამდე ვერაფერმა ათქმევინა. დორის ლესინგმა, სხვათა შორის, მანამდე ინგლისის კომუნისტური პარტიის სტაჟიანმა წევრმა, განაცხადა, რომ ამ წიგნმა „დაამხო იმპერია“. ასეთი წიგნი სხვა არ არსებობს. საშინელი სიმართლის ეს გიგანტური მოწმობა ეყრდნობა ავტორის პირად გამოცდილებასა და 257 პატიმრის წერილებს, მოგონებებსა და ზეპირ მოთხრობებს. ეს გამორჩეული წიგნია. მისი მთავარი იარაღი შიშველი სიმართლეა – ზღაპრულად რეალისტურადაა ნაჩვენები, სადამდე შეიძლება მივიდეს ადამიანი ზნეობისა და უზნეობის გზაზე, რა სიმაღლეზე შეიძლება ავიდეს იგი და რა უფსკრულში შეიძლება გადაიჩეხოს“. – ლევან ბერძენიშვილი
მოგზაურობა ჩარლისთან ერთად ამერიკის საპოვნელად
24,95 ₾ამერიკელი მწერალი რეიმონდ კარვერი წერდა: მოგზა- ურობა ჩარლისთან ერთად გვიჩვენებს, თუ რამდენად შინაარსიანი შეიძლება აღმოჩნდეს სულ უბრალო ხე- ტიალიც კი – ამერიკის სხვადასხვა მხარეში, მხოლოდ ძაღლის თანხლებით. ესაა გზააბნეულობისა და საკუთარი თავის ხელახლა პოვნის ამბავი. „მოგზაურობა ჩარლისთან ერთად, ამერიკის საპოვნელად“ 1962 წელს გამოქვეყნდა, წიგნი სტაინბეკის მოგზაურობის მემუარებია. ერთ დღეს მწერალი გადაწყვეტს ახლიდან აღმოაჩინოს საკუთარი ქვეყანა და თავის პუდელთან, ჩარ- ლისთან ერთად ამერიკის გარშემო დიდ მოგზაურობას იწყებს. ეს მოგზაურობა, პირდაპირი და გადატანითი მნიშვნელობითაც, ამერიკული ცხოვრების, იდენტობის, კულტურის ღრმა და საინტერესო კვლევას წარმოადგენს, ეს წიგნი არის მწერლისეული დაკვირვება საკუთარი ქვეყ ნის წარსულსა და აწმყოზე. მოგზაურობა ხანგრძლივი და უმისამართოა და ის, რაც წინასწარ განსაზღვრული ან დაგეგმილია, ვერასდროს სრულდება. მწერალი თვეების განმავლობაში შტატიდან შტატში, ქალაქიდან ქალაქში გადასვლისას უამრავ რამეს აღმოაჩენს, ხოლო ის, რაც კარგად ნაცნობი ეგონა, აღმოჩნდება, რომ სრულიადაც გაუცხოებული და ფერშე ც- ვლილია. განსაკუთრებით შემაშფოთებელია საზოგადო- ების ინდიფერენტულობა, უიმედობა და ხანდახან უნ დობლობაც კი, რომელიც ხშირად რასასთან, პოლიტი- კასთან და სოციალურ დაყოფასთან დაკავშირებულ საკითხებთან იგივდება. სტაინბეკის თქმით, მან ნამდვილად არ იცოდა რას ეძებდა და არც იმაში იყო დარწმუნებული, ამ მოგზაურობის შედეგად რა იპოვა, თუმცა ეს წიგნი მკითხველს 60-იანი წლების სრულიად განსხვავებულ ამერიკასა და ამერიკულ საზოგადოებას ნამდვილად აღმოაჩენინებს.
შვილიშვილი
27,95 ₾1964 წლის ზაფხულში, აღმოსავლეთ ბერლინში გამართულ ახალგაზრდულ შეკრებაზე, რომელშიც ორად გაყოფილი ქალაქის ორივე ნაწილიდან მონაწილეობენ სტუდენტები, აღმოსავლეთ ბერლინელ ბირგიტსა და დასავლეთ ბერლინელ კასპარს ერთმანეთი შეუყვარდებათ. კასპარი ბირგიტს ყალბი საბუთებით დასავლეთ გერმანიაში გაქცევაში ეხმარება. მხოლოდ ბირგიტის ბუნდოვანებით მოცული სიკვდილის შემდეგ აღმოაჩენს უკვე სამოცდაათს მიტანებული კასპარი, რა საიდუმლოს ინახავდა მისი ცოლი, რა იყო ფასი, რო- მელიც მან სიყვარულისა და თავისუფლებისთვის გადაიხადა – ბირგიტს გდრ-ში რამდენიმე თვის ქალიშვილი დაუტოვებია. კასპარი ქალიშვილის ძებნას იწყებს; ძებნა კი წარსულში მოგზაურობად, ორად გახლეჩილი გერმანიის ძველ და ახალ ჭრილობებთან, აღმოსავლეთისა და დასავლეთის გაუცხოებისა და დაახლოების სიძნელეებთან შეხვედრად ექცევა. მის ცხოვრებაში უეცრად ჩნდება შვილიშვილი – თოთხმეტი წლის ზიგრუნი, რომელიც სრულიად სხვა, უცხო სამყაროში ცხოვრობს. კასპარი მოთმინებით ცდილობს გოგონას გაგებასა და მის გათავისუფლებას ყველაფერ უცხოსადმი მტრულად განწყობილი, მისთვის გაუგებარი მსოფლმხედველობისგან. თანამედროვეობის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და წარმატებული გერმანელი მწერლის, ბერნჰარდ შლინკის 2021 წელს დაწერილი „შვილიშვილი“ ავტორის მესამე რომანია „წამკითხველისა“ და „ოლგას“ შემდეგ, რომელსაც გამომცემლობა „ინტელექტი“ გამოსცემს.
სიყვარულსა და სხვა დემონებზე
27,95 ₾გაბრიელ გარსია მარკესის შემოქმედებას ორი მთავარი სამკაული აქვს – სიყვარული და სიკვდილი. მისი პროზა ამათ გარეშეც პოეტურია, მაგრამ როცა თხრობა სიყვარულსა და გარდაცვალებას შეეხება ხოლმე, თითქოს სტრიქონებს შორის მეტი ჟანგბადი შემოდის, ტექსტი უფრო ჰაეროვანი ხდება. ხანდახან კი სულაც ისე ამჩატდება, ავტორს წონასწორობის დაცვა უწევს, რომ მაღალი ლიტერატურიდან ფეხი ბულვარულ საკითხავში არ ჩაუცდეს. სწორედ აქ ვერ მალავს თავს გარსია მარკესის ოსტატობა – იდეალურ ბალანსში. „სიყვარულსა და სხვა დემონებზე“ პირველად 1994 წელს გამოიცა. მაშინ, როცა კოლუმბიის მთავარ ავტორს სახელიც ჰქონდა და დიდებაც. არც მკითხველის სიყვარული აკლდა, არც კრიტიკოსის ქება და უკვე ათწლეულზე მეტი გასულიყო ნობელის პრემიის მიღებიდან. სწორედ ამ ლიტერატურული უდარდელობის დროს მას გონების ფსკერზე მიძინებული ამბავი ამოუტივტივდა, რომელსაც ბებიამისი ბავშვობაში ხშირად უყვებოდა ხოლმე. ეს ამბავი მეთვრამეტე საუკუნის მეორე ნახევრის კარტახენაში გადაგისვრით და მცირე რომანისთვის უჩვეულოდ ვრცელ სამყაროს გადაგიშლით თვალწინ, სადაც დიდი უსიყვარულობაცაა და მოულოდნელად მოვარდნილი დიდი სიყვარულიც. იმათ რიცხვში არა ვარ, ვისაც უბრალო დამთხვევებისა არ სჯერა, მაგრამ ხანდახან გამორჩეულად აღმაფრთოვანებს ხოლმე ასეთი დამთხვევები: რამდენიმე წლის წინ მეხიკოში მიუსაფარმა ძაღლმა გამომდო კბილი. იმავე დღეს ბედმა გაბრიელ გარსია მარკესის სახლის კართან მიმიყვანა (სადაც მან სამ ათწლეულზე მეტი იცხოვრა), სადაც პირველი სწორედ „სიყვარულსა და სხვა დემონებზე“ გამახსენდა. და თუ რატომ, ამას თავადვე მიხვდებით.
დათო გორგილაძე
ლომგულები
29,95 ₾ცხრა წლის ანანდს ცილინდრი ახურავს, ჭერიდან სერპანტინები და ოქროსფერი ქაღალდი აცვივა, ლომი კი მის ბრძანებაზე ცეცხლმოკიდებულ საბურავში ხტება – ოღონდ, სინამდვილეში, პატარა ჯადოქარი დღენიადაგ შრომაშია – პლუშის სათამაშოებს კერავს ბანგლადეშის ერთ ფაბრიკაში. ცირკის ჯადოქრის ოცნება რომ აიხდინოს, ანანდს გეგმა სჭირდება. ამგვარად იწყებს მისი სათამაშო ლომი ფათერაკიან მოგზაურობას მსოფლიოს გარშემო. საბოლოოდ ლომი ყველა ბავშვს მოუტანს ბედნიერებას, რადგან ბავშვები ძლიერები და ლომგულები არიან.
„ლომგულები საინტერესოდ და გაბედულად ეჭიდება დიდ, გლობალურ თემებს, კრიტიკულად უდგება საზოგადოებრივ პრობლემებს და მომავლის პერსპექტივის შექმნის ბიძგს იძლევა. წიგნის თითოეული სცენა შეიცავს ცვლილების შანსს, მის თითოეულ ფიგურას აქვს განვითარების ძლიერი, ოპტიმისტური ნება“. მიულჰაიმის საბავშვო პიესების კონკურსის ჟიური.
მისნის სიმღერა
24,95 ₾პოლ ლინჩის რომანი „მისნის სიმღერა“ ასახავს ერთი ოჯახის ბრძოლას გადარჩენისთვის, როცა სახელმწიფოში ტოტალიტარიზმი მყარდება. სწორედ ბუკერის ჯილდოს მფლობელი ამ რომანით ვიწყებთ „ინტელექტის“ ახალ სერიას „21-ე საუკუნის პრემირებული წიგნები“.
ავტორის თქმით, წიგნის მთავარ ინსპირაციად იქცა სირიის სამოქალაქო ომი, ლტოლვილთა კრიზისი და დასავლეთის გულგრილობა ლტოლვილთა მდგომარეობისადმი. რომანში მოქმედება ირლანდიაში ვითარდება. ქვეყანა ტირანიისკენ მიბრუნებული მთავრობის ხელშია და ეილიშ სტეკს მხოლოდ ის შეუძლია, უმწეოდ უყუროს, როგორ ქრება მისი ნაცნობი სამყარო, როგორ ეშლება ოჯახი სახელმწიფოს დამხობის თანმდევი მოვლენებით.
ეილიშის ამბის მაგალითზე მკითხველი ხედავს რეპრესიებისთვის, ომისთვის გადახდილ ადამიანურ ფასს, ხედავს ზარალს, დანაკარგს, ტკივილს. ჯერ მისი ქმარი უჩინარდება, შემდეგ მისი უფროსი ვაჟი. არსებობისთვის ბრძოლა ეხება წვრილმანებსაც: უნდა იშოვოს საკმარისი რძე ბავშვისთვის, მოუაროს ქალაქის მეორე ბოლოში მცხოვრებ მეხსიერებადაკარგულ მამას, შეეგუოს სამსახურიდან დათხოვას.
ჩვენ ვხედავთ, რამდენად უსუსურია ცივილიზებული ფენის მოქმედება, მაგრამ ამასთანავე მტკიცეა მათი მომავლისადმი რწმენა. რატომ ფიქრობდა ამდენი ადამიანი, რომ ყველაფერი მალე მოგვარდებოდა, რატომ არ ცდილობდნენ სამშობლოდან ადრევე გაქცევას?
ინგლისურიდან თარგმნა ზაზა ჭილაძემ
პირანიები
14,95 ₾შემთხვევითი არ არის, რომ ნათელა ჯანელიძის პოეტური კრებული “არყოფნის” ლექსით იწყება, რადგან ეს წიგნი თავიდან ბოლომდე არყოფნის წიგნია.
აჰორნალეეს 3
12,95 ₾ცოტნე ჩიქოვანის რომანის ერთ-ერთი მთავარი გმირი თავად დროა, რომელიც ისე ულმობლად, სწრაფად გაიქცა, რომ ავტორთან ერთად თითქოსდა სხვა პლანეტაზე, პარალელურ სამყაროში აღმოვჩნდით. ნამდვილი მთავარი გმირი კი საკუთარ წარსულს იკვლევს : მიზნები, ოცნებები, შეცდომები, სურვილები კი ერთ სიბრტყეში ლაგდება. წარსული, აწმყო და მომავალი ერთ წამში, ერთ ზმანებაში ექცევა.
სხვების თბილისი
19,95 ₾„თექვსმეტი-ჩვიდმეტი წლის ასაკში,როცა ჩემი ლიტერატურული ნიჭი აღმოვაჩინე,მაშინვე მივხვდი,რომ ცხოვრებაში ბევრი ფული არასოდეს მექნებოდა“ – წერს მირიან რჩეულიშვილი, ახალგაზრდა ავტორი, თავის სადებიუტო წიგნში. წიგნს შევუყევი თუ არა, ვიგრძენი, რომ ამ მოკლე, ქრონიკული ბმის ჩანახატებს შესანიშნავი კომპოზიციური თვისება აქვთ, ნოველისებური, თავისი საწყისით და სასრულით. ყოველი მათგანი ერთ ძარღვზეა აგებული და წიგნის მთლიანობას კრავს. ყოველი მოთხრობა ერთმანეთს მოასწავებს და უფრო და უფრო კარგად გვიხატავს მთლინ სურათს.
მხოლობითი რიცხვი
14,95 ₾რთულია, ერთი წიგნის ამბავი ორ აბზაცში ჩაატიო და მკითხველიც დააჯერო, რომ წიგნს გულგრილად არ ჩაუაროს. მით უფრო, რომ ეს წიგნი პოეზიაა. “მხოლობითი რიცხვი” ძალიან ჰგავს ავტორს. თამთა დოლიძე მხოლობითი რიცხვის პოეტია.
ემპუსების ნადიმი
24,95 ₾1913 წლის სექტემბრის ერთ თბილ საღამოს ქვემო სილეზიის დაბა გიორბერსდორფში, სადაც იმ დროისათვის მთელ ევროპაში ცნობილი სანატორიუმი ფუნქციონირებს, ჩადის ლვოვის უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტის სტუდენტი მეჩისლავ ვოინიჩი და თან დიდი საიდუმლო ჩააქვს. ჭლექით დაავადებული ახალგაზრდა სწრაფი განკურნების იმედით მამაკაცთა პანსიონატში ჩერდება. ამავე სნეულებას ებრძვიან სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოსული დანარჩენი სტუმრებიც, რომლებიც სამკურნალო პროცედურებისგან თავისუფალ დროს ადგილობრივი სასმლის, შვემერაის, …
ჟურნალი ქართული მწერლობა – თებერვალი #4
6,00 ₾ჟურნალის „ქართული მწერლობა“ თებერვლის ნომერი პოლონური ლიტერატურის სულში იხედება. პოლონურ-ქართული ისტორიულად მჭიდრო ურთიერთობა, პოლონელებისა და ქართველების მუდამ უცვლელი ურთიერთსიმპათია, პოლონელთა გავლენა ქართულ კულტურაზე, პოლონური ლიტერატურის არსებობა საქართველოში, ეს ყველაფერი გვავალდებულებს, კიდევ ერთხელ გავაცნოთ ქართველ მკითხველს პოლონეთის რჩეული ლიტერატურული მემკვიდრეობა. ნომრის ავტორები შემთხვევით არ არიან შერჩეულნი, …
ჟურნალი ქართული მწერლობა – დეკემბერი #2
6,50 ₾ჟურნალის დეკემბრის ნომერში შესულია: საუბარი ბესიკ ხარანაულთან; ნათია გიორგაძის ლექსები; თეა თოფურიას ნოველა; დიალოგი ხათუნა ცხადაძესა და ნატა ლომოურთან; ბანანა იოშიმოტოს მოთხრობა; ზაბინე შიფნერის „პრუტის საძებნად“;
პურმარილი
16,60 ₾კონსტანტინე კაპანაძის მოთხრობათა კრებული “პურმარილი” წარმოგვიდგენს თანამედროვე ქართული პროზის განსხვავებულ ხედვას. ავტორი, ერთის მხრივ, ჰქმნის მრავალშრიან ტექსტს, სადაც სამბრანოსეული “ცხოვრების მეტაფიზიკა” ხორცშესხმულია პერსონაჟთა ყოველდღიურობაში, მეორეს მხრივ კი – უილიამ ოკამის “მარტივი გადაწყვეტის” პრინციპით – არ ტვირთავს თხრობას ზედმეტი დეტალებით.
დევნილი
19,95 ₾ალეხო კარპენტიერის „დევნილი“ მათთვისაა, ვინც ძლიერმოქმედ, გამორჩეული სტილით დაწერილ ლიტერატურას ეტანება, ვისაც ლათინოამერიკელი მწერლები უყვარს და პერსონაჟების ფსიქოლოგიური პორტრეტების ხატვის ოსტატობა აღაფრთოვანებს. ნაწარმოებში 1930-1933 წლების, კუბაზე ხერარდო მაჩადოს დიქტატორული რეჟიმის დამხობის შემდგომი მოვლენებია აღწერილი. რომანის მთავარი გმირი კი პროვინციელი სტუდენტია, რევოლუციური იდეებით შეპყრობილი, თავისდაუნებურად, ტერორისტი რომ გამხდარა…
ფაცერი
25,00 ₾გია დანელიას დღემდე გამოქვეყნებული წიგნებია: „ასკინკილა“; „ფიქრი,
მქროლავი წამისა“; „100 ლექსი და… დრო!“; „ძახილი სიყრმის“;
„შემოდგომისპირის მოთხრობები“ და „სარკმელს მიღმა“.
რომანი „ფაცერი“ გურიის ერთი ჩვეულებრივი, შეძლებული გლეხის
ოჯახში დაბადებული ორი ძმის ტრაგიკულ ისტორიაზე მოგვითხრობს.
კოლია გასაბჭოებისა და რევოლუციის მოწი ნააღმდეგეა, გრიშა –
კომუნისტური იდეო ლოგიის აპოლოგეტი, ცხოვრების ქარტეხილებმა
კი მათი მსო ფლმხედველობა დიამეტრულად შეცვალა.
წიგნში ასახულია შესაბამისი ეპოქა ბოლშევიკური რევოლუციებითა და
გადასახლებებით, მსოფლიო ომებითა და საბჭოთა ტერორით…
ავტორს გამოყენებული აქვს ავტობიოგრაფიული ჩანაწერები და დღი –
ურები, რაც უფრო საინტერესოსა და დამაჯერებელს ხდის ნაწარმოებს
აქ მიპოვი
12,00 ₾„ერთი შეხედვით, ახალგაზრდა პოეტისგან არც სილაღეა გასაკვირი და არც, მით უმეტეს, სევდა. მაგრამ როდესაც ეს ახალგაზრდა პოეტი ძალიან ნიჭიერია და სევდა-სილაღის ერთ სალექსო ჭურჭელში მოქცევას ახერხებს, ეს უკვე იშვიათობაა. ასეთია ნიქო გორგილაძის ლექსები: ენობრივი ქსოვილი მსუბუქია და თითქმის მღერადი, ხოლო შინაარსი, ღრმა და მტკივნეული, არსად იდღაბნება. ზღვის კაცია, ზღვის პირას გაზრდილი, და ლექსებიც, ნებსით თუ უნებლიეთ, დაწმენდილი და მოლივლივე წყალივით გამოსდის, სადაც ფსკერი და კენჭები მკაფიოდ მოჩანს.”
გონების პარაზიტები
19,95 ₾გიორგი ხარაიშვილის მოთხრობები მძაფრად ატმოსფერულია – თითქოს თვალები დახუჭეთ და ერთიანად გადაეშვით სივრცეში, რომელიც თან საშიშია, მაგრამ თან საოცრად მომნუსხველი. შეიძლება ეს ცივი ჰაერი ოთახში ნელ-ნელა იგრძნოთ და ავეჯსაც თითქოს შეუმჩნევლად დაედოს მკვდრისფერი.
კედელს მიღმა
19,95 ₾“კედელს მიღმა” ავტორის მესამე წიგნია – მოთხრობებისა და ავტობიოგრაფიული ჩანაწერების კრებული, რომელშიც დოკუმენტური სურათები და მხატვრული სახეები ერთმანეთს ოსტატურად ცვლის და ერწყმის, მკითხველის წინაშე კი მთელი ეპოქის დამტევი უზარმაზარი პანო ცოცხლდება.
თიბათვის ნისლი
17,95 ₾კრებულში შესულია სხვადასხვა დროს დაწერილი ლექსები და პოემა „ძე შეცდომილი, ძე მართალი“, რომელიც წიგნის შინაარსს ოსტატურად კრავს – მასში ზარივით რეკავს პოეტის სული და სულისკვეთება, მისი სევდა და ნუგეში.გიორგი შალამბერიძე მსახიობია. თუმცა, პოეზია მისთვის ის სცენაა, რომელზეც კი არ თამაშობს, არამედ ცხოვრობს – სიკვდილამდე დაჭიმული ვნებით და სიმართლით. მკითხველიც გრძნობს ამ ნამდვილობას და ნდობით მიჰყვება წიგნის აღმავალ დინებას.