ელფი

ამ კრებულში შეტანილია ბავშვებისთვის საყვარელი 10 უცხოური ზღაპარი, რომლებიც მათ აუცილებლად უნდა წაიკითხონ: „ცეროდენა“, „მძინარე მზეთუნახავი“, „მებადურისა და ოქროს თევზის ზღაპარი“, „თოვლის დედოფალი“, „გულადი თერძი“, „ზარმაცას თავგადასავალი“, „მხატვარი მელა“, „ალი ბაბა და ორმოცი ყაჩაღი“, „საგანძურის უძვირფასესი განძი“ და „პალე მარტოა ქვეყანაზე“.

,,პინოკიოს თავგადასავალი‘‘ ერთ-ერთი ყველაზე სასაცილო და გულისამაჩუყებელი კლასიკური საბავშვო ზღაპარია ხის კაცუნაზე. იგი 240 ენაზეა თარგმნილი, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს მის პოპულარობას. ამ სასაცილო ისტორიას ხის კაცუნაზე, რომელიც ოცნებობს გახდეს ნამდვილი ბიჭი, უკვე მრავალი წელია ყველგან ინტერესით კითხულობენ. ყველაფერი კი იმით დაიწყო, რომ მარტოხელა მოხუცმა ოსტატმა, ჯეპეტომ, მოლაპარაკე ხის ნაჭრიდან თოჯინა გამოთალა. გრძელცხვირა პინოკიო ცოტა მავნე, მაგრამ კეთილი ხის კაცუნაა; ურჩი, ჯიუტი და დაუდგრომელია, თუმცა ამავდროულად – ძალიან მგრძნობიარეც. ზარმაც პინოკიოს არ უნდა სკოლაში სიარული, უყვარს ტყუილები, რის გამოც, ისედაც გრძელი ცხვირი კიდევ უფრო ეზრდება. იგი ხშირად ხვდება უსიამოვნებებშიც: ცბიერი მელა და კატა მოატყუებენ, ციხეშიც ჩასვამენ, სახედრადაც გადაიქცევა და ბოლოს, მშიერი ზვიგენიც გადაყლაპავს. ამასობაში პინოკიო გაიაზრებს სიკეთისა და კარგი საქციელის ფასს და მიხვდება, როგორ უნდა აიხდინოს სანუკვარი ოცნება.

ბავშვებს პატიებას ვთხოვ, რადგან ეს წიგნი ზრდასრულ ადამიანს მივუძღვენი. საამისოდ სერიოზული მიზეზი მქონდა _ ის ჩემი საუკეთესო მეგობარია, და კიდევ ის ყველაფერში ერკვევა, საბავშვო წიგნებშიც კი და ბოლოს, ის საფრანგეთში ცხოვრობს. ამ ქვეყანაში ახლა შიმშილი და სიცივეა, ამიტომ მას გამხნევება სჭირდება. და თუ ეს ყველაფერი მე არ მამართლებს, მაშინ ამ წიგნს ვუძღვნი ჩემს უფროს მეგობარს, რომელიც ოდესღაც პატარა ბიჭი იყო. დიახ, ყველანი ბავშვობიდან მოვდივართ, თუმცა ეს ძალიან ცოტას თუ ახსოვს. ამგვარად, ჩემს მიძღვნას ასე შევცვლი: ლეონ ვერტს, როცა ის ბავშვი იყო.

აკაკი დაუშვილის ზღაპარი „წვიმის წვეთი პაკი“ მარტივი, ბავშვებისთვის იოლად აღსაქმელი სიუჟეტითა და საუცხოო ილუსტრაციებით გამოირჩევა. მისი ერთ-ერთი მთავარი ღირსება ორიგინალური ფაბულა და საინტერესო პერსონაჟების სიმრავლეა. ერთ ღრუბლიან დღეს წვიმის წვეთი, სახელად პაკი, გოგონა მარიცას ქოლგაზე მოადენს ტყაპანს და მთავარი ამბებიც სწორედ აქედან იწყება.

ზღაპარში ბევრი საინტერესო ეპიზოდია, რომელიც პატარა მკითხველს ხან ცრემლს მოჰგვრის, ხან – ღიმილს. ნაწარმოებს შემეცნებით-საგანმანათლებლო დატვირთვაც აქვს, რადგან ბავშვებს სხვადასხვა ბუნებრივ მოვლენაზე უამბობს და ხელს უწყობს მათი წარმოსახვის განვითარებას. აქ ადამიანებს, ცხოველებსა და გამოგონილ არსებებს შორის ზღვარი იშლება. ეს ზღაპარი ბავშვებს ცნობისმოყვარეობასა და სიკეთის კეთების სურვილს აღუძრავს.

ჩემს კრებულში შემეცნებითი ხასიათის ილუსტრირებული რებუსი-ზღაპრებია თავმოყრილი და განკუთვნილია დაწყებითი კლასის მოსწავლეებისთვის, რომლებმაც ეს-ესაა წერა-კითხვა ისწავლეს. ფსიქოლოგებს მიაჩნიათ, რომ ბავშვები (და არა მარტო ბავშვები) წაკითხულიდან 10 პროცენტს იმახსოვრებენ, დათვალიერებისას – 30 პროცენტს, მოსმენისას კი მხოლოდ – 20 პროცენტს. სწორედ ეს ფაქტორი გავითვალისწინე ჩემს ზღაპრებსა და მეთოდიკაში, რომელსაც უკვე მრავალი წელია, პრაქტიკაში ვიყენებ.

იგავ–არაკი არზრდის საუკეთესო საშუალებად მიაჩნდათ დიდ სულხან საბა ორბელიანს, იაკობ გოგებაშვილსა და სხვა სწავლულებს. ამ წიგნში შეტანილი საინტერესო ტექსტები ბავშვებს ლექსიკური მარაგის გამდიდრებაში, ფანტაზიის განვითარებასა და კრიტიკული აზროვნების ჩამოყალიბებაში დაეხმარება. მასწავლებლებს შეუძლიათ ეს წიგნი კლასგარეშე საკითხავად გამოიყენონ, ამას გარდა იგავ–არაკების შინაარსი დისკუსიების წარმართვის შესაძლებლობასაც იძლევა.

მინიატიურების ამ კრებულში შეხვდებით უცნაური სახელების მქონე უცნაურ ადამიანებს, რომლებსაც მზე და მთვარე ერთად დაუდით ეზოში, რომელთა არც ჩრდილები და არც სხეულები სააქაოსი არ არიან. უდროობიდან, უჟამობიდან მოვიდნენ და ისევ უდროობასა და უჟამობაში გადაბარგდნენ თავიანთი რძე-ნისლიანი განთიადებითა და უსიამოვნო ღამეებით. შეიტყობთ მათ სიხარულსა და ტკივილზე, მათ დამოკიდებულებაზე სამყაროს მიმართ. ისინი უხვი შინაგანი ბუნებით გაგაოცებენ. შეხვდებით ერთი ცულის ტარზე მცხოვრებ ცოლ-ქმარს, სიტყვის კაც სისოის, …

,80 დღე დედამიწის გარშემო” სათავგადასავლო ჟანრის ფუძემდებლის , ჟიულ ვერნის ერთ–ერთი საუკეთესო რომანია. ნაწარმოებში აღწერილია ლონდონელი ექცენტრიკული მამაკაცის, ფილეას ფოგის უჩვეულო მოგზაურობის ისტორია დედამიწის გარშემო, თავის ფრანგ მსახურ, ჟან პასპარტუსთან ერთად. წიგნში იგრძნობა ფრანგი მწერლის ცოცხალი, დახვეწილი იუმორი და თხრობის არაჩვეულებრივი სტილი.

ფერადი, ილუსტრირებული ეს წიგნი მეგობრობაზეა, სიყვარულზეა, ადამიანთა და ცხოველთა ურთიერთობებზე მოგვითხრობს. შენ წარმოიდგინე, ისეთ უზარმაზარ ცხოველსაც კი, როგორიც სპილოა, ჩვენი თანადგომა სჭირდება. ბაბარის ისტორია ნათელი მაგალითია იმისა, რომსპილომაც შეიძლება თავი პატარა, ჭიანჭველისოდენა არსებად იგრძნოს, თუ მარტოდმარტო დარჩება; და პირიქით, მეგობრების თანადგომითა და დახმარებით მთელი სასპილოების მეფეც კი გახდეს.